Un dos incumprimentos máis frecuentes entre as persoas beneficiarias de prestacións e subsidios por desemprego consiste en non comunicar ao Servizo Público de Emprego Estatal (SEPE) o inicio dunha actividade laboral mentres continúan percibindo a prestación.

Moitas veces esta situación prodúcese por descoñecemento, ao entender erradamente que é a empresa quen debe realizar todos os trámites ou que a alta na Seguridade Social é suficiente para que a Administración teña coñecemento da nova situación laboral. Porén, a normativa establece unha obriga específica de comunicación por parte da persoa beneficiaria.

Un deber legal do beneficiario/a

As persoas que perciben prestacións ou subsidios por desemprego teñen a obriga de comunicar ao SEPE calquera circunstancia que poida afectar ao seu dereito á prestación.

Entre estas circunstancias atópase, sen dúbida, o inicio dunha actividade laboral, xa sexa por conta allea ou por conta propia.

Esta obriga responde á necesidade de que o organismo xestor poida verificar se a prestación debe suspenderse, extinguirse ou, nalgúns supostos, compatibilizarse co traballo desempeñado.

Por iso, o mero feito de que a empresa comunique a alta do traballador á Seguridade Social non exime ao beneficiario da súa propia obriga de informar ao SEPE.

Que ocorre se non se comunica?

A falta de comunicación pode ter consecuencias importantes.

Se unha persoa continúa cobrando a prestación ou subsidio mentres traballa sen informar ao SEPE, a Administración poderá iniciar un procedemento de revisión e declarar a percepción indebida das cantidades cobradas durante ese período.

Isto supón que o beneficiario deberá devolver todas as cantidades percibidas indebidamente, sen prexuízo doutras consecuencias administrativas que poidan derivarse.

Ademais, a conduta pode ser cualificada como infracción en materia de emprego e Seguridade Social, dando lugar á imposición das correspondentes sancións.

A boa fe non sempre evita a devolución

É frecuente que os afectados aleguen que actuaron de boa fe, que descoñecían a obriga de comunicación ou que pensaban que a Administración xa coñecía a súa situación laboral a través da alta na Seguridade Social.

Non obstante, os tribunais veñen sinalando reiteradamente que a obriga de comunicación corresponde directamente ao beneficiario e que o descoñecemento da norma non exclúe, por si só, a obriga de reintegrar as cantidades indebidamente percibidas.

A boa fe pode ser relevante para valorar determinadas circunstancias do caso concreto, pero normalmente non impide a devolución das prestacións cobradas sen dereito.

Compatibilidade entre traballo e prestación

Cómpre lembrar que non todos os supostos de inicio dunha actividade laboral implican necesariamente a perda da prestación.

Existen casos nos que a normativa permite a compatibilidade da prestación ou do subsidio co traballo, especialmente en determinados contratos a tempo parcial ou en programas específicos de fomento do emprego.

Precisamente por este motivo resulta fundamental comunicar sempre ao SEPE o inicio da actividade laboral, permitindo que sexa o propio organismo quen determine a situación xurídica correcta e os efectos que debe producir sobre a prestación.

Recomendación práctica

A mellor forma de evitar problemas é comunicar inmediatamente ao SEPE calquera cambio que poida afectar á prestación: inicio dun traballo, actividade por conta propia, variación de ingresos, traslado ao estranxeiro ou calquera outra circunstancia relevante.

Unha comunicación realizada en prazo pode evitar reclamacións de cantidades, sancións administrativas e procedementos de reintegro que, en moitos casos, supoñen importantes prexuízos económicos para o beneficiario.

Conclusión

Percibir unha prestación ou subsidio por desemprego implica non só dereitos, senón tamén obrigas. Entre elas destaca a de comunicar ao SEPE o inicio dunha actividade laboral.

A persoa beneficiaria non pode asumir que a Administración coñece automaticamente a súa nova situación polo simple feito de estar dada de alta na Seguridade Social. A comunicación ao SEPE é unha obriga legal propia, e o seu incumprimento pode dar lugar á devolución das cantidades percibidas indebidamente e á imposición de sancións.

Por iso, ante calquera cambio na situación laboral, a recomendación é clara: informar inmediatamente ao SEPE e solicitar asesoramento profesional en caso de dúbida.

Podes comunicalo a través da sede electrónica do SEPE:https://sede.sepe.gob.es/portalSede/procedimientos-y-servicios/personas/proteccion-por-desempleo/baja-prestacion.html

Tamén o podes facer de maneira presencial en calquera OFICINA DO SEPE dentro da túa provincia, para isto precisas CITA PREVIA: https://sede.sepe.gob.es/portalSede/procedimientos-y-servicios/personas/proteccion-por-desempleo/cita-previa/cita-previa-solicitud.html