As persoas traballadoras autónomas tamén contan cun sistema de protección cando se ven obrigadas a deixar ou reducir a súa actividade. É o que habitualmente se coñece como “paro dos autónomos”, aínda que a súa denominación correcta é prestación por cese de actividade.

Esta protección forma parte do sistema da Seguridade Social e pode cubrir tanto o cese definitivo como determinados supostos de cese temporal ou parcial da actividade.

Que requisitos hai que cumprir?

Con carácter xeral, para acceder á prestación é necesario:

• Estar afiliado e de alta no Réxime Especial de Traballadores Autónomos (RETA) ou, de ser o caso, no Réxime Especial dos Traballadores do Mar.
• Ter cuberto o período mínimo de cotización por cese de actividade.
• Atoparse nunha situación legal de cese de actividade.
• Subscribir o correspondente acordo de actividade e manter a dispoñibilidade para reincorporarse ao mercado laboral.
• Estar ao corrente no pagamento das cotas á Seguridade Social. Se existen cotas pendentes, en determinados casos concédese un prazo de 30 días naturais para regularizar a situación.
• No caso dun cese definitivo, non ter alcanzado a idade ordinaria de xubilación, salvo que non se reúna o período de cotización necesario para acceder á pensión.

Non chega con darse de baixa como autónomo

Este é un dos aspectos máis importantes. Darse de baixa voluntariamente porque se decidiu deixar o negocio non implica automaticamente ter dereito á prestación.

É necesario acreditar que existe algunha das causas de cese previstas legalmente.

Entre elas atópanse os motivos económicos, técnicos, produtivos ou organizativos que determinen a inviabilidade de continuar coa actividade, así como determinados supostos de forza maior, perda da licenza administrativa necesaria para desenvolver a actividade, violencia de xénero ou sexual, divorcio ou separación matrimonial cando o autónomo exercese funcións de axuda familiar no negocio da súa exparella, entre outros supostos establecidos pola normativa.

A lei tamén contempla situacións específicas para autónomos economicamente dependentes (TRADE), socios de sociedades de capital, socios traballadores de cooperativas e profesionais que exercen conxuntamente a súa actividade.

Canto tempo hai que ter cotizado?

Para acceder á prestación é necesario contar cun período mínimo de cotización por cese de actividade.

A duración da prestación dependerá dos meses cotizados nos 48 meses anteriores á situación legal de cese:

Polo tanto, con 12 meses de cotización xa se pode xerar, se se cumpren o resto dos requisitos, un dereito a 4 meses de prestación.

Os autónomos xa cotizan polo seu ‘paro’: en 2026 destinan o 0,90 % da súa base de cotización á protección por cese de actividade. Esta cobertura é obrigatoria con carácter xeral e forma parte da cota mensual que pagan á Seguridade Social.

Por exemplo, se cotiza por unha base de 1.000 € mensuais, o custo correspondente especificamente ao cese de actividade é:

1.000 € × 0,90 % = 9 € ao mes.

Con base de 1.200 €, serían 10,80 €/mes; con 1.500 €, 13,50 €/mes; e con 2.000 €, 18 €/mes. É dicir, é unha parte relativamente pequena da cota total de autónomos.

Canto cobra un autónomo?

Con carácter xeral, a contía da prestación calcúlase tomando como referencia a base reguladora, que se determina a partir das bases polas que se cotizou antes do cese.

A prestación ordinaria é, con carácter xeral, do 70 % da base reguladora, aínda que existen límites mínimos e máximos e determinadas modalidades de cese parcial ou temporal contan con regras específicas.

Ademais da prestación económica, o sistema de protección por cese de actividade contempla, nos termos previstos legalmente, a cobertura da correspondente cotización á Seguridade Social durante o período de percepción da prestación.

Onde se solicita?

A prestación por cese de actividade non se tramita, con carácter xeral, directamente ante o SEPE.

Desde xuño de 2019, a xestión das novas prestacións corresponde principalmente á mutua colaboradora coa Seguridade Social coa que a persoa autónoma teña cuberta esta continxencia ou, cando corresponda, ao Instituto Social da Mariña.

En resumo

Os autónomos si teñen dereito a unha protección equivalente ao desemprego, pero non se concede automaticamente polo feito de pechar o negocio ou darse de baixa no RETA.

Para poder cobrala é necesario ter cotizado o período mínimo esixido, cumprir os requisitos establecidos e, especialmente, acreditar que o cese ou a redución da actividade se produce por algunha das causas legalmente previstas.

A prestación pode durar entre 4 e 24 meses, dependendo do período cotizado.